بنام خداوند بخشنده و مهربان

قانون شوراها با آخرین اصلاحات

این مطلب بریده ای است ازمتن کامل قانون با حذف قسمتهائی که مربوط به روستا نبود برای کمتر کردن حجم مطلب.

فصل اول – تشكيلات

ماده 1 - (اصلاحي 5/5/1382و27/8/1386) برای پيشبرد سريع برنامه هاي اجتماعي ، اقتصادي ، عمراني ، بهداشتي  ، فرهنگي ، آموزشي  وساير امور رفاهي از طريق همكاري مردم با توجه به مقتضيات محلی اداره امور هر روستا ، بخش ، شهر وشهرستان يا استان با نظارت شورايي به نام شوراي (روستا) ، بخش ، شهر و شهرستان يا استان  صورت می گيرد و به منظور جلوگيری از تبعيض و جلب همکاری در تهيه برنامه های عمرانی و رفاهی استانها و نظارت بر اجرای هماهنگ آن , شورای عالی استانها مرکب از نمايندگان شوراهای استانها تشکيل می شود.

ماده 2 - (اصلاحي 5/5/1382) مقصود از شورا در اين قانون و سایر قوانین معتبر در خصوص شوراهاي اسلامي كشوري شوراهاي روستا ، بخش ، شهر ، شهرستان , استان و عالی استانها می باشد.

 

ماده 3 - (اصلاحي 6/7/1382) دوره فعاليت شوراهاي روستا و شهر از تاريخ تشكيل چهار سال مي باشد كه از نهم ارديبهشت ماه ، سالروز فرمان تاريخي حضرت امام خميني ( ره ) مبني بر تشكيل شوراها شروع و در هشتم ارديبهشت ماه چهار سال بعد خاتمه مي يابد.

تبصره - (الحاقي 6/7/1382) انتخابات شوراهاي روستا و شهر بايد به صورتي برگزار شود كه حداقل پانزده روز قبل از نهم ارديبهشت ماه اعضاي شوراها مشخص شده باشند.

ماده 4 – تعداد اعضاي شوراي اسلامي روستاهاي تا 1500 نفر جمعيت سه نفر و روستاهاي بيش از 1500 نفر جمعيت و بخش  پنج نفر خواهد بود.

ماده 5 - (اصلاحي 27/8/1386) در هر بخش شوراي بخش که اعضای آن 5 نفر می باشد با اكثريت  نسبي از بين نمايندگان منتخب شوراهاي روستاهاي  واقع در محدوده بخش تشكيل  مي شود و در صورتي كه عضو معرفي شده از شوراي روستا به عضويت اصلي و علي البدل شوراي بخش انتخاب  شود از عضويت شوراي روستا خارج نخواهد شد.

تبصره - (الحاقي 27/8/1386) از يك روستا بيش از يك نفر نبايد در شوراي بخش حضور داشته باشد ودر صورتي كه تعداد روستاهاي بخش كمتر از پنج روستا باشد اعضاء شوراي بخش از ميان مجموع اعضاي شوراهاي روستاها انتخاب خواهند شد و درنهايت حداقل بايد از هر روستا يك نفر انتخاب گردد.

.

تبصره - (اصلاحی 5/5/1382) ملاك تشخيص جمعيت هر شهر و روستا ، آخرين سر شماري  عمومي نفوس و مسكن با اعلام رسمي مركز آمار ايران خواهد بود .

ماده 8 - (اصلاحي 6/7/1382 و27/8/1386) در صورت استعفا ، فوت يا سلب عضويت  هر يك از اعضاء شوراي روستا و شهر ، عضو علي البدل به ترتيب آراء جايگزين مي شود.

تبصره - (الحاقي27/8/1386) هر گاه عضوی به هر دلیلی تا دوماه در جلسه شورا شرکت ننماید ، تا تعیین تکلیف نهایی که نباید بیش از شش ماه به طول بیانجامد از عضو علی البدل به عنوان جانشین در جلسات دعوت به عمل می آید.

ماده 9 - (اصلاحي 27/8/1386) در صورت تبدیل روستا به شهر ، شورای شهر همان شورای روستا خواهد بود.چنانچه دو یا چند روستا به شهر تبدیل شود ، شورای شهر از میان اعضای شوراهای آن روستاها به ترتیب آراء در انتخابات و به نسبت جمعیت روستاها تشکیل می شود.

تبصره - (الحاقي 6/7/1382 و اصلاحي 27/8/1386) چنانچه دو یا چند روستا ادغام و به یک روستا تبدیل شوند ، شورای روستای جدید از میان اعضاء شوراهای روستاها به ترتیب آراء در انتخابات و به نسبت جمعیت روستاها تشکیل می شود.

ماده 10 - (اصلاحي 27/8/1386)– نمايندگان مجلس شوراي اسلامي ، استانداران ، فرمانداران ، شهرداران، بخشداران ، دهياران و مديران كل و روساي ادارات مي توانند در جلسات شوراي اسلامي حوزه مسؤوليت خود بدون حق راي شركت كنند.

تبصره - (اصلاحي 27/8/1386) شوراها در صورت ضرورت  وبنا به دعوت بخشدار و فرماندار ذيربط موظف به تشكيل جلسه فوق العاده مي باشند . اين دعوت بايد كتبي وبا تعيين وقت قبلي و ذكر دستور جلسه باشد.

فصل دوم  - انتخابات

الف – كيفيت  انتخابات

ماده 17 - (اصلاحي 6/7/1382) انتخاب اعضاي شوراي روستا و شهر به صورت مستقيم ، عمومي ، با رأی مخفي واكثريت نسبي آرا خواهد بود.

تبصره در صورتي كه آراي دو يا چند نفر از داوطلبان مساوي باشد اولويت با ايثارگران مي باشد و در صورت نبودن افراد مذكور اولويت با فرد يا افرادي است كه داراي مدرك تحصيلي بالاتر هستند ودر صورت يكسان بودن مدرك تحصيلي  ملاك انتخاب قرعه است.

ماده 17 مكرر (الحاقي 6/7/1382)– وزارت كشور مي تواند با هماهنگي هيأت  مركزي نظارت بر انتخابات ، قرائت و شمارش آراء را در تمام يا تعدادي از حوزه هاي انتخابيه با استفاده از رايانه انجام دهد.

ماده 18 – در هر نوبت  انتخابات هر شخص واجد شرايط حق دارد فقط يك بار در يك شعبه اخذ راي با ارائه شناسنامه راي دهد.

تبصره - (الحاقي 6/7/1382 و اصلاحي 27/8/1386) در انتخابات ميان دوره اي ، در هر حوزه كساني حق رأي دارند كه در انتخابات قبلي آن دوره در همان حوزه رأي داده باشند يا در هیچ حوزه ای رأی نداده باشند.

ب – شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان

ماده 25 – انتخاب كنندگان بايد داراي شرايط زير باشند:

1- تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران .
2- (اصلاحي 27/8/1386) حداقل سن 18 سال تمام در روز اخذ راي .
3- سكونت حداقل يك سال در محل اخذ راي به استثناي شهرهاي بالاي يك صد هزار نفر جمعيت .

تبصره – كساني كه محل كار آنان خارج از محدوده حوزه انتخابيه باشد ولي افراد تحت تكفل آنان مانند همسر و فرزندان حداقل يك سال قبل از انتخابات در حوزه انتخابيه سكونت داشته باشند مي توانند در همان حوزه راي دهند .

ماده 26 (اصلاحي 27/8/1386)-  انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام بايد داراي شرايط زير باشند :

الف –  تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران .
ب – حداقل سن 25 سال تمام .
ج – (اصلاحی 27/8/86 ) - اعتقاد و التزام عملي به اسلام و ولايت مطلقه فقيه.
 د- (اصلاحی 27/8/86 ) - ابراز وفاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران.
هـ – (اصلاحی 27/8/86 ) - دارا بودن سواد خواندن و نوشتن براي شوراي روستاهای تا دویست خانوار و داشتن مدرك ديپلم  براي شوراي روستاهای بالای دویست خانوار ، داشتن حداقل مدرك فوق ديپلم  يا معادل آن براي شوراي شهرهاي تا بیست هزار نفر جمعیت ، داشتن حداقل مدرک لیسانس یا معادل آن برای شورای شهرهای بالای بیست هزار نفر جمعیت.
و- (الحاقی 27/8/1386) - دارابودن کارت پایان خدمت نظام وظیفه یا کارت معافیت دائم از خدمت برای مردان.

تبصره1- اقليتهاي ديني شناخته شده در قانون اساسي به جاي اسلام بايد به اصول دين خود اعتقاد و التزام عملي داشته باشند.
تبصره2- اعضاي شوراها بايد در محدوده حوزه انتخابيه خود سكونت اختيار نمايند. تغيير محل سكونت هريك از اعضاي شورا از محدوده حوزه انتخابيه به خارج از آن موجب سلب عضويت خواهد شد.

ماده 27 – اعضاي هيات هاي اجرايي ونظارت انتخابات شوراهاازداوطلب شدن درحوزه هاي انتخابيه تحت مسووليت خود محرومند.

ماده 29 – اشخاص زير از داوطلب شدن براي عضويت در شوراها محرومند:

الف – كساني كه در جهت تحكيم مباني رژيم سابق نقش موثر و فعال داشته اند به تشخيص مراجع ذيصلاح.
ب – كساني كه به جرم غصب اموال عمومي محكوم شده اند .
ج – وابستگان تشكيلاتي به احزاب ، سازمان ها و گروهك هايي كه غير قانوني بودن آنها از طرف مراجع صالحه اعلام شده باشد.
د – كساني كه به جرم اقدام بر ضد جمهوري اسلامي  ايران محكوم شده اند .
هـ - محكومين به ارتداد به حكم محاكم صالح قضايي .
و – محكومين به حدود شرعي .
ز-  محكومين به خيانت و كلاهبرداري و غصب اموال ديگران به حكم محاكم صالح قضايي .
ح – مشهوران به فساد و متجاهران به فسق.
ط – قاچاقچيان مواد مخدر و معتادان به اين مواد.
ي – محجوران وكساني كه به حكم دادگاه مشمول اصل  49  قانون اساسي باشند.
ك – وابستگان به رژيم گذشته از قبيل ( اعضاي انجمن هاي ده ،شهر ، شهرستان و استان و خانه هاي انصاف ، روساي كانون هاي حزب رستاخيز و حزب ايران نوين و نمايندگان مجلس هاي سنا و شوراي ملي سابق ، كد خدايان و خوانين وابسته به رژيم  گذشته ) .

ماده 30 - (اصلاحي 27/8/1386) هيچ يك از داوطلبان عضويت در شوراها نمي توانند همزمان در بيش از يك حوزه انتخابيه به عنوان داوطلب عضويت در شورا ثبت نام نمايند . در غير اين  صورت اسم آنان از فهرست داوطلبان حذف و از آن تاريخ  تا پایان همان دوره از داوطلب شدن در انتخابات شوراها محروم مي گردند .

ماده 31 - (اصلاحي 27/8/1386) – در صورتي كه هر يك از شوراها  به علت فوت، استعفا يا سلب عضويت اعضاي اصلي و علي البدل ، فاقد حد نصاب لازم براي تشكيل جلسه گردد .انتخابات ميان دوره ای همزمان با اولین انتخابات سراسری در موعد مقرر برگزار می شود

 

فصل سوم – وظايف و اختیارات شوراها

 

ماده68– وظايف و اختيارات شوراي اسلامي روستا عبارت است از :

الف - (اصلاحي 27/8/86) نظارت و پیگیری بر حسن اجراي مصوبات شوراي اسلامي روستا .
ب- (اصلاحي 6/7/1382) ارائه پيشنهاد جهت رفع كمبودها ، نارسايي ها و نيازها به مقامات ذي ربط ، مقامات مذكور موظف به بررسي پيشنهادها و ارائه پاسخ، حداكثر ظرف مدت دو ماه ،به شورا هستند ، در صورت  عدم ارائه پاسخ  در موعد مقرر ، مراتب براي پيگيري قانوني به اطلاع مقامات مافوق مي رسد.
ج - (اصلاحي6/7/1382) تشكيل گردهمايي عمومي جهت ارائه گزارش كار و دريافت پيشنهادها و پاسخ به سوالات و جلب مشاركت  و خودياري مردم براي پيشبرد امور روستا حداقل دو بار در سال و با پانزده روز اعلام قبلي .
د – تبيين و توجيه سياست هاي دولت و تشويق و ترغيب روستاييان جهت اجراي سياست هاي مذكور.
ه - نظارت و پيگيري اجراي طرح ها و پروژه هاي عمراني اختصاص يافته به روستا
و – همكاري با مسؤولان ذيربط براي احداث ، اداره ، نگهداري و بهره برداري از تاسيسات عمومي،اقتصادي ،اجتماعي ورفاهي مورد نياز روستا درحدود امكانات .
ز‌-   كمك رساني و امداد در مواقع بحراني واضطراري مانند جنگ و وقوع حوادث غير مترقبه و نيز كمك به مستمندان و خانواده هاي  بي سرپرست با استفاده از خودياري هاي محلي .
ح – تلاش براي رفع اختلافات افراد و محلات و حكميت ميان آنها .
ط - (اصلاحی 6/7/1382) پيگيري شكايات اهالي روستا از ادارات حوزه مربوط از طريق  مقامات مسؤول .
ی - (اصلاحی 27/8/1386) همکاری با نیروهای انتظامی جهت برقراری امنیت و نظم عمومی حسب درخواست بخشدار.
ک- ایجاد زمینه مناسب و جلب مشارکت عمومی در جهت اجرای فعالیتهای تولیدی وزارت خانه ها و سازمانهای دولتی.
ل - (اصلاحی 6/7/1382) فراهم نمودن زمینه مشارکت و جلب همکاری مردم در جهت ایجاد و توسعه نهادهای مدنی ، کتابخانه ، مراکز فرهنگی ، بهبود و ارتقاء فرهنگی اقشار مختلف بویژه جوانان و بانوان و برنامه ریزی در انجام خدمات اجتماعی ، اقتصادی ، عمرانی ، بهداشتی ، فرهنگی ، آموزشی ، سوادآموزی و سایر امور با موافقت و هماهنگی مراجع ذیربط.
م- انتخاب فردی ذیصلاح به سمت دهیار برای مدت چهار سال براساس آیین نامه مربوط و معرفی به بخشدار جهت صدور حکم.
تبصره- عزل دهيار با رأي اكثريت اعضاي شوراي اسلامي روستا براساس آيين نامه مربوط انجام مي شود و به بخشدار جهت صدور حكم عزل اعلام مي گردد.
ن - (الحاقی 6/7/1382) ايجادزمينه مناسب براي توسعه اشتغال وجلب مشاركت هاي عمومي در جهت گسترش فعاليت هاي توليدي.
س - (الحاقی 6/7/1382) مشاركت در تهيه  طرح هاي هادي روستا وبهسازي بافت هاي فرسوده و ضوابط و مقررات ساخت و ساز.
ع (الحاقی 6/7/1382)– نظارت بر حسن  اجراي مقررات مربوط به حفاظت و بهسازي محيط زيست روستا و بهره برداري از منابع طبيعي و جلوگيري از فرسايش خاك و حفظ عمران ، مزارع ، باغ ها ، مراتع ، جنگل ها ، محدوده هاي زيست محيطي ، احياء و لايروبي قنوات و نهرهاي متروكه و ارائه طرح  و پيشنهاد در اين زمينه  ها به شوراي بخش .
ف (الحاقی 6/7/1382)– بررسي برنامه هاي پيشنهادي ارگان هاي اجرائي در زمينه هاي اجتماعي . اقتصادي ، عمراني ، بهداشتي ، فرهنگي ، اموزشي و ساير امور رفاهي از نظر تطبيق با ضرورت هاي موجود در حوزه انتخابيه شورا و ارائه گزارش نا رسايي ها به شوراي مافوق و مراجع اجرايي ذي ربط .
ص (الحاقی 6/7/1382)– نظارت بر حفظ و نگهداري تأسيسات عمومي و عمراني و اموال و دارايي هاي روستا.

 ماده68مكرر - (الحاقي 6/7/82) هر تيره از عشاير كوچ رو كشور با حداقل بيست خانوار در حكم روستا ( ده ) بوده و شوراي عشايري با وظايف و اختيارات شوراي روستا در آن تيره تشكيل مي گردد ، شوراي عشايري مذكور در زمان تشكيل شوراي بخش محل استقرار خود همانند شوراي روستا مشاركت خواهد داشت. همكاري در امور مربوط به دام ، مرتع و كوچ  جزو وظايف شوراي عشايري خواهد بود.

ماده 69 - (اصلاحي 6/7/82)  دهيار به مدت چهار سال انتخاب و وظايف زير را به عهده دارد:

1- اجراي مصوبات شوراي روستا.
2- همكاري با نيروي انتظامي در خصوص اعلام وقوع  جرائم ، اجراي مقررات خدمت وظيفه عمومي ، حفظ نظم عمومي  وسعي در حل اختلافات محلي .
3- اعلان فرامين و قوانين و مقررات عمومي
4- همكاري درحفظ و نگهداري تأسيسات عمومي و عمراني و اموال و دارائي هاي روستا.
5- همكاري با سازمان ها و نهادهاي دولتي و ايجاد تسهيلات لازم در جهت ايفاي وظايف آنان .
6- مراقبت در اجراي مقررات بهداشتي و حفظ نظافت و ايجاد زمينه مناسب براي تأمين  بهداشت محيط.
7- همكاري با سازمان هاي ثبت احوال  واسناد در جهت ثبت وقايع چهارگانه سجلي و اسناد و املاك.
8- همكاري با مسؤولين ذي ربط در جهت حفظ ، نگهداري و بهره برداري منابع طبيعي و ميراث فرهنگي واقع در روستا.
9- اجراي طرح هاي عمراني و خدماتي در محدوده روستا در صورت آمادگي با تأييد كميته برنامه ريزي شهرستان .
10- تشكيل پرونده براي ايجاد بناها ، تاسيسات و تفكيك اراضي در محدوده  قانوني روستا و ارجاع به بخشداري جهت صدور مجوز.
تبصره - (الحاقي 6/7/82) درآمد حاصل از وصول عوارض مربوط به اجراي اين بند در امور عمومي  روستا و زير نظر شوراي روستا هزينه مي شود.

11- (الحاقي 27/8/86) تشکیل پرونده و صدور پروانه ساختمان برای ایجاد بناها و تأسیسات واقع در محدوده قانونی روستا پس از هماهنگی با بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و اخذ نظرات فنی نهاد مذکور در چهارچوب ضوابط و مقررات طرح های هادی مصوب روستا.